Donaties in Nederland nemen af. Ontdek waarom fiscaal stimuleren, zoals via de ANBI-regeling, essentieel is om doneren aantrekkelijk te houden. Lees hoe het fiscale beleid het geefgedrag in Nederland beïnvloedt – en waarom elke euro telt!
Nederlanders zijn vrijgevig. In 2022 doneerden we ruim 5,3 miljard euro aan goede doelen. Maar achter dat bedrag gaat een structurele daling schuil. Als percentage van het bruto binnenlands product (BBP) is het geven in 25 jaar niet zo laag geweest: 0,6 procent.
Donaties staan dus onder druk. En de fiscale stimulans is belangrijker dan ooit.
Donaties in Nederland: cijfers die ertoe doen
Uit het rapport: Geven in Nederland 2024 blijkt:
- 41 procent van alle donaties komt van huishoudens
- Bedrijven dragen 33 procent bij, loterijen 11 procent, fondsen 8 procent en nalatenschappen 7 procent
- Slechts 45 procent van de volwassenen doet nog vrijwilligerswerk
- De waarde van giften daalde in reële termen door inflatie
Ondanks dat mensen blijven geven, wordt het minder vanzelfsprekend. De urgentie om geven, fiscaal te blijven stimuleren groeit.
Waarom de fiscale stimulans voor donaties werkt
De ANBI-regeling is hier cruciaal. ANBI staat voor Algemeen Nut Beogende Instelling. Dit zijn organisaties die zich inzetten voor het algemeen belang, zoals goede doelen en culturele instellingen.
Giften aan een ANBI zijn fiscaal aftrekbaar. Dit betekent dat je als donateur een deel van je gift terugkrijgt via de belastingaangifte. Dit fiscale voordeel maakt doneren aantrekkelijker en stimuleert je om vaker en meer te doneren.
Zonder deze regeling zouden veel giften niet, of in lagere bedragen, worden gedaan. Vooral bij grote en periodieke donaties is het fiscale voordeel vaak doorslaggevend.
Goed om te weten: uit trendonderzoek blijkt dat bij het wegvallen van de fiscale prikkel het geefvolume structureel daalt.
Donaties in Nederland: waar doneren Nederlanders aan?
In 2022 gingen donaties vooral naar deze sectoren:
- Gezondheid – 908 miljoen euro
- Religie en levensbeschouwing – 824 miljoen euro
- Internationale hulp – 815 miljoen euro
- Maatschappelijke en sociale doelen – 667 miljoen euro
- Milieu, natuur en dieren – 594 miljoen euro
Natuurmonumenten: afhankelijk van donaties én van een fiscaal klimaat dat doneren aantrekkelijk houdt.
Hoe minder fiscaal voordeel in België donaties ondermijnt
België is een recent en duidelijk voorbeeld van wat er gebeurt als de fiscale prikkel verdwijnt. De federale regering besloot de fiscale aftrek op donaties te verlagen van 45 procent naar 30 procent.
Dat lijkt een klein verschil, maar het directe gevolg is minder geefbereidheid. Meer dan 470 organisaties – waaronder Amnesty International en Kom op tegen Kanker – waarschuwen voor een scherpe daling in donaties, vooral bij kleinere initiatieven.
Zoals prof. Joke Persyn het stelt in Knack:
“Wanneer de aftrekbaarheid van giften wordt verminderd, neemt het geefgedrag sterker af dan men zou verwachten.”
Lees het artikel: Lagere fiscale aftrek voor gift aan goede doelen
De les is helder: minder fiscaal voordeel leidt onvermijdelijk tot minder donaties.
Fiscaal klimaat bepaalt toekomst van donaties in Nederland
Samengevat:
- Donaties als percentage van het BBP dalen structureel
- Inflatie maakt giften in de praktijk minder waard
- De ANBI-regeling stimuleert grotere én structurele donaties
- België laat zien wat er gebeurt als je de fiscale stimulans afzwakt
Geefgedrag is geen vast gegeven. Het vraagt om de juiste randvoorwaarden. De fiscale omgeving is daarin bepalend.
Wat jij kunt doen om donaties te versterken
Ben je donateur? Controleer of de organisatie waar je aan geeft een ANBI-status heeft.
Werk je bij een goed doel? Maak het belastingvoordeel zichtbaar in je communicatie.
Ben je beleidsmaker? Houd rekening met de bewezen kracht van fiscale stimulansen voor het geefklimaat.
Donaties bloeien in een klimaat van vertrouwen, transparantie én fiscale erkenning. Laat die prikkel niet verdwijnen. Want elke gift begint bij de juiste voorwaarden.
Meer informatie over fiscaal voordeel bij donaties: Privé schenken en giften aftrekken
Meer lezen over de ANBI-regeling: Privé schenken ANBI regeling en Doneer jij aan goede doelen?
Wil jij dat meer mensen bewust fiscaal blijven geven? Deel dit artikel met je netwerk. Samen zorgen we voor een geefcultuur die toekomstbestendig is. Want elk gedeeld artikel vergroot de impact – en elke euro telt. Lees hier het laatste nieuws over goede doelen.
